In de media vandaag het verhaal van de 12-jarige die tijdens zijn bivak met de jeugdbeweging twee glazen bier kreeg voorgeschoteld. Het is nu eenmaal traditie, klonk het.

Dat 12-jarigen en alcohol geen goede combinatie zijn, hoeft geen betoog meer.

Uit onderzoek weten we dat de beginleeftijd best zolang mogelijk uitgesteld wordt. In België voorziet de wetgever 16 jaar, in de meeste andere Europese landen is dit al 18 jaar. Vroeg met alcohol beginnen vergroot namelijk de kans dat je op latere leeftijd problematisch gaat drinken.

Daarnaast zijn er nog belangrijke gezondheidsargumenten: alcohol heeft een negatief effect op de ontwikkeling van de hersenen en kinderen zijn kwetsbaarder voor de effecten van alcohol.

Omwille van deze inzichten werd er in ons land de afgelopen jaren heel wat geïnvesteerd in bewustmaking en wetgeving:

In 2009 kwam er een nieuwe wet op de verkoop van alcohol en er volgde meteen ook de nationale campagne “geen alcohol onder de 16 jaar, geen sterkedrank onder de 18 jaar” naar de horeca en distributie.

Sinds vorig jaar richten de Vlaamse preventiewerkers zich naar groepen ouders met het vormingspakket “Als kleine kinderen groot worden”, net om ouders bewust en sterker te maken rond goede afspraken in verband met alcohol, tabak en drugs.

Dit voorjaar werd in samenwerking met alle landelijk jeugdbewegingen het pakket “Zot op kamp” (VAD) ontwikkeld en voorgesteld op heel wat gemeentelijke jeugdraden. Zot op kamp is een spelvorm om goede afspraken te maken rond alcohol- en drugs op kamp.

Tenslotte de mythe van het leren verstandig omgaan met alcohol; het enige wat aangeleerd wordt in zulke situaties is dat alcohol drinken geen kwaad kan en erbij hoort. Wil je dat kinderen verstandig omgaan met alcohol, dan geef je best het goede voorbeeld en praat je erover. Niet door zelf alcohol aan te bieden.

DFR

Elke club wordt wel eens geconfronteerd met problemen rond gebruik van alcohol en drugs (A&D). Denk maar aan dronken supporters, agressie rond en op het speelterrein, rolmodellen die niet steeds het goede voorbeeld geven aan jonge sporters, dealen in de kleedkamers, ongezellige kantines, carpoolen onder invloed, met een kater op het veld staan, etc. Clubs geven aan dat het niet eenvoudig is om problemen door A&D te voorkomen of aan te pakken (enquête 2014).

VAD ontwikkelt daarom een haalbaar en veelbelovend concept om efficiënt op ontluikende A&D-gerelateerde problemen te reageren én om die in de toekomst te vermijden. Onderzoek wijst uit dat dit niet alleen gezondere en minder geblesseerde sporters oplevert, het maakt de club ook gezelliger, financieel duurzamer en trekt meer leden aan, zowel sporters als sympathisanten. Om dit te bereiken maken we gebruik van de meest recente wetenschappelijke inzichten.

We zien ook de realiteit onder ogen. Alcohol en sportclubs zijn vaak sterk cultureel en financieel met elkaar verbonden. Een belangrijk deel van de inkomsten halen clubs onder andere uit de drankverkoop van de kantine, benefits, toernooien, fuiven, etc. Alternatieven die geen inkomensverlies meebrengen, verdienen dan ook onze aandacht. Meer nog, onze Australische collega’s slaagden er met een gelijkaardige aanpak in om deelnemende clubs financieel gezonder te maken dan ervoor. En, begrijp ons niet verkeerd, er mag natuurlijk al eens iets gedronken worden. Het zijn de excessen, de vervelende situaties, de agressie, het dronken rijden dat we willen aanpakken. Onze gemeenschappelijke doelstelling is een veilige, gezonde, familievriendelijke sportvereniging.

In een eerste fase, willen we het concept uittesten en verfijnen met een aantal gemotiveerde clubs. Ons concept bestaat uit drie stappen die elke club op eigen tempo probeert te doorlopen.

Elke club doorloopt deze stappen op eigen tempo én elke club bekijkt de mogelijkheden en wenselijkheid om naar een volgende stap over te gaan.

Jouw club verdient een bronzen medaille als minstens één bestuurslid en minstens de verantwoordelijke van de kantine een eenmalige, kortdurende vorming volgen. De vorming focust op hoe je met A&D-incidenten kan omgaan. Wat zegt de wet over minderjarigen en alcohol? Wat is de verantwoordelijkheid van en wat zijn de mogelijke gevolgen voor het barpersoneel? Hoe kun je verantwoord alcohol schenken? Waar kan begeleiding op maat worden gevonden? Wat kan je als club zelf doen? Als club denk je hier ook na over een aanmoedigend bob-systeem zodat alle sporters, jong en oud, altijd veilig thuis komen. We voorzien ook tal van sensibiliseringsmateriaal voor de participerende sportclubs om te gebruiken in de club.

Jouw club verdient een zilveren medaille als alle leden van de club meedoen. Hiervoor werk je met een charter met een aantal afspraken dat door al jullie clubleden ondertekend wordt. Ten tweede gebruikt elke ploeg tijdens minstens één training een educatief pakket dat alcohol en drugs in een breder plaatje van blessures, mentale gezondheid en teamspirit zet. We bieden ondersteuning aan clubs voor alternatief en succesvol fondsenwerven.

Jouw club met een gouden medaille beschikt over een interne A&D-verantwoordelijke die zelf infomomenten organiseert voor leden en sympathisanten en binnen de club als vertrouwenspersoon fungeert. De club beschikt ook over een reglement waarin alcohol, agressie, dronken rijden, illegaal druggebruik en de procedures bij inbreuken een plaats krijgen. De club erkent en ondersteunt een gezamenlijke aanpak om rijden onder invloed, vooral met ploegmaats of jeugdspelers, tegen te gaan. Ook communicatie naar de gemeenschap, de tegenspelers en de supporters is een belangrijk onderdeel van de ‘gouden medaille-club’.

Deelnemende clubs kunnen tijdens de uitwerking steeds rekenen op steun en begeleiding van VAD, samen met het regionale preventienetwerk (LOGO en CAD Limburg). 

Terzelfdertijd evalueren we ook alle materialen en processen en passen we die aan op basis van de ervaringen van de clubs. De inbreng en de ervaringen van de pilootclubs, zijn dus erg waardevol. Op die manier kan een geoptimaliseerde aanpak verspreid worden naar andere clubs in Vlaanderen.

Heeft jouw club interesse om als pilootclub mee te draaien in de testfase van dit vernieuwende project? Neem dan contact op met de preventiedienst   van de CAD.  

Sinds het schooljaar 2000-2001 organiseert de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw (VAD) jaarlijks een leerlingenbevraging over alcohol, tabak, cannabis, psychoactieve medicatie en gokken bij meer dan 30.000 jongeren in het secundair onderwijs. De nieuwe cijfers, voor het schooljaar 2013-2014, leveren een aantal interessante conclusies op. 

Volgehouden inspanningen op het vlak van alcoholpreventie, maar extra inspanningen voor tabak en illegale drugs zijn noodzakelijk.

Meer lezen

Nieuw sensibiliseringsonderzoek rond alcoholverkoop aan minzestienjarigen in de horeca

In samenwerking met lokale overheden, regionale preventiediensten zoals de CAD en Horeca Vlaanderen start de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen (VAD) een nieuw preventieonderzoek. Hierin willen ze nagaan in hoeverre jongeren van 15 en 16 jaar alcohol kunnen aankopen op café. Het is de bedoeling horecaondernemers te sensibiliseren om de wet op alcoholverkoop correct toe te passen. Het onderzoek kan bijvoorbeeld gebruikt worden om na te gaan of er nood is aan meer duiding over de wetgeving rond de verkoop van alcohol aan minderjarigen. Het lokale preventiebeleid kan hier vervolgens op inspelen door de sector verder te sensibiliseren en te ondersteunen. Het onderzoek komt er in navolging van een vergelijkbare monitor die reeds succesvol wordt toegepast in de detailhandelsector.

De volledig anonieme monitor wordt enkel gebruikt om horecaondernemers op de bestaande wetgeving te wijzen en tips aan te reiken over hoe de wetgeving nog beter nageleefd kan worden. De monitor wordt in geen geval gebruikt om caféuitbaters te sanctioneren en is dus louter sensibiliserend van aard. Dit sensibiliserende aspect wordt benadrukt doordat we cafés voor afname van de monitor informeren over de mogelijkheid dat ze minderjarigen over de vloer krijgen die alcohol zullen proberen aanschaffen. De deelnemende jongeren worden bovendien zo geselecteerd dat ze er duidelijk minderjarig uitzien en worden tijdens hun bezoeken steeds vergezeld door een medewerker van de CAD Limburg of van de stad of gemeente. 

meer lezen

Jaarlijkse analyseert het EMCDDA de Europese drugssituatie en giet ze dit in de vorm van een Europees Drugsrapport (EDR) 2015.

In dit rapport wordt de Europese drugsmarkt in kaart gebracht.  Het Europees drugsgebruik en de daarmee gerelateerde problemen worden besproken. En als kers op de kaart worden ook  gezondheids- en maatschappelijke maatregelen naar voor geschoven om deze problemen aan te pakken.

De vraag naar heroïne neemt af

Problemen gerelateerd aan heroïnegebruik vormen nog steeds een groot aandeel van de maatschappelijke kost in Europa. De recente trends wijzen erop dat de vraag naar heroïne daalt. Minder mensen doen in Europa een beroep op gespecialiseerde hulp en dat is voor de eerste keer als het om heroïne problemen gaat: 23 000 in 2013 vergeleken met 59 000 in 2007. Er wordt geschat dat de helft (700 000) van de 1.3 miljoen problematische opiaten gebruikers in een substitutie programma zit.

De trafiek van heroïne neemt af, alhoewel nieuwe dynamieken op de heroïnemarkt van dichtbij gemonitord moeten worden. Zo steeg de productie in Afghanistan de afgelopen jaren en dit kan de beschikbaarheid van heroïne op de Europese markt vergroten.

Nood aan aangepaste hulp voor ‘oudere’ heroïne gebruikers

Net zoals we in ons jaarverslag 2014    reeds aanhaalden, wordt in dit rapport gewezen op de uitdaging die er ligt naar de ouder wordende populatie van heroïnegebruikers. Tussen 2006 en 2013 steeg de gemiddelde leeftijd 5 jaar! Een historiek van een slechte lichamelijke en mentale gezondheid, slechte levensomstandigheden, infecties en het misbruik van verschillende producten (o.a. alcohol en tabak), maken dat deze groep vatbaar is voor een hele resem aan chronische gezondheidsproblemen ( cardiovasculair, long- en leveraandoeningen). Klinische richtlijnen over hoe omgaan met deze doelgroep dringen zich dan ook op.

Groeiend aandeel van cannabis binnen de drughulpverlening

Cannabis blijft de meest gebruikte illegale drug in Europa. Naar schatting 19.3 miljoen volwassenen ( 15-64 jaar) rapporteren cannabis te hebben gebruikt in het afgelopen jaar. Naar schatting 1 % van al deze volwassen gebruikt cannabis dagelijks of bijna dagelijks. De hoge prevalentie van deze drug vertaalt zich ook naar de hulpverlening; de grootste groep van eerste aanmelders komt omwille van zijn of haar cannabisgebruik.

Digitale markten

De digitalisering van onze samenleving zorgt voor een nieuwe digitale drugmarkt waar drugs verhandeld worden. Hier ligt er een enorme uitdaging voor onze wetgevers en ordehandhavers.

Preventie

Het EMCDDA rapport doet enkele aanbevelingen rond preventie. Zo wordt de beleidsmatige aanpak in onder andere onderwijs naar voor geschoven als een kwaliteitsvolle interventie. Ook het jongerentraject Vroeginterventie   krijgt een speciale vermelding in het rapport.

Meer lezen: het volledige Europees drugsrapport 2015

DFR

Veel belangstelling voor het congres online hulp. Vlekkeloos georganiseerd door Flanders Care en Philippe Bocklandt. Minister Vandeurzen lichtte zijn beleidsplannen toe. Hieronder een verslag door ZorgAndersTV